78 rocznica mordu na polskich żołnierzach

0
58

Zapraszamy na obchody 78 rocznicy mordu na polskich żołnierzach popełnionego przez żołnierzy niemieckich we wrześniu 1939 roku. Polowa msza święta przy Pomniku Poległych w Boryszewie odbędzie się 22 września, o godz. 11.00 (ul. Sobieskiego 10).

W czasie działań wojennych września 1939 roku, które przetoczyły się przez ziemię sochaczewską, nie brakowało tragicznych zdarzeń, niepotrzebnej śmieci, ludzkich dramatów. Jednym z takich zdarzeń, pokazujących jak na dłoni piekło wojny, było rozstrzelanie aż 50 żołnierzy z Bydgoskiego Batalionu Obrony Narodowej. Niemcy dokonali tej zbrodni w dzielnicy Boryszew, a fakt ten upamiętania pomnik znajdujący się przy ul. J. Sobieskiego.

Jak co roku, pod pomnikiem odprawiona zostanie uroczysta msza święta w intencji pomordowanych. Weźmie w niej udział m.in. reprezentacja bydgoskiego Urzędu Miejskiego oraz władz miasta Sochaczew

 

Burmistrz Miasta  Sochaczew Piotr Osiecki

ZAPRASZA NA OBCHODY 78 ROCZNICY MORDU NA POLSKICH ŻOŁNIERZACH POPEŁNIONEGO PRZEZ ŻOŁNIERZY NIEMIECKICH: 22 września, godz. 11.00, Pomnik Poległych w Boryszewie, ul. Sobieskiego 10.

 

PROGRAM:

▪  złożenie kwiatów na kwaterze poległych na cmentarzu w Kozłowie Biskupim oraz pod pomnikiem w Boryszewie

▪  wykład historyczny upamiętniający rozstrzelanych żołnierzy z Bydgoskiego Batalionu ON – Jakub Wojewoda, kier. Działu Historii MZSiPBnB.

▪  program artystyczny przygotowany przez uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej

▪ polowa msza święta celebrowana przez proboszcza parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kozłowie Biskupim ks. Jacka Grzywacza uświetniona występem Chóru Nauczycielskiego VIVACE pod dyrekcją Piotra Milczarka

▪ apel pamięci i salwa honorowa – 37 Sochaczewski Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej 

 

Bydgoski Batalion Obrony Narodowej, wchodzący w skład Chełmińskiej Brygady Obrony Narodowej, przydzielono w lipcu roku 1939 do 15. Dywizji Piechoty Wielkopolskiej stacjonującej w Bydgoszczy. Dywizja wchodziła w skład Armii „Pomorze”, której dowództwo mieściło się w Toruniu. Żołnierze batalionu, jako jeńcy wojenni przebywali w dniach 20-21 września 1939 roku na terenie stadionu w Żyrardowie. 21 września wszystkim żołnierzom batalionu kazano wystąpić z tłumu 30 tys. zatrzymanych, obiecując im powrót do domu. Wystąpiło około 180 żołnierzy, których skierowano do Sochaczewa, a następnie Boryszewa. Tu spośród wziętych do niewoli żołnierzy batalionu wytypowano 50, w tym całą kadrę oficerską, po czym postawiono ich przed „sądem polowym” pod fałszywymi zarzutami złamania konwencji genewskiej poprzez „udział w masakrze ludności niemieckiej w Bydgoszczy”. 22 września 1939 wszyscy roku zostali skazani na śmierć i tego samego dnia, o godz. 19.00, rozstrzelani w pobliskiej cegielni. Pretekst do masakry dało fałszywe doniesienie złożone przez niejakiego Lorentza, podchorążego WP narodowości niemieckiej. Rannych dobijano strzałami pistoletów. Egzekucja była dobrze słyszana przez pozostałych żołnierzy bydgoskiego batalionu ON. Ponoć przed śmiercią jeden z żołnierzy batalionu miał krzyknąć: „za Polskę walczyliśmy! za Polskę umieramy! 8 listopada 1940 przeprowadzono dzięki staraniom PCK ekshumację ofiar masakry w Boryszewie. Udało się wówczas zidentyfikować 20 zwłok. Wszystkie ciała przeniesiono następnie na cmentarz w Kozłowie Biskupim, gdzie pochowano je w skromnej zbiorowej mogile. W 1959 wykonano betonowe obrzeżenie grobu i ustawiono granitowy krzyż oraz tablicę z napisem: „22 IX 1939. Za Polskę Walczyliśmy! Za Polskę Umieramy! Cześć Bohaterom!”. W 1981 odsłonięto na grobie zamordowanych pomnik oraz tablicę z zapisanymi nazwiskami wszystkich 50 ofiar zbrodni, ustalonymi w 1976 przez bydgoskiego historyka Rajmunda Kuczmę.