DBI 2018: instalujemy kulturę szacunku w sieci!

„Internet nie jest ani lepszym ani gorszym miejscem dla naszych działań; Internet to my” – choć to może brzmi dość banalnie, taka właśnie jest prawda. Internet to soczewka tego, jakimi ludźmi jesteśmy. Konsekwencje zmian mentalności, przewartościowań w naszych społeczeństwach aspirujących do miana społeczeństwa informacyjnego oraz współczesnych zagrożeń ze strony powszechnej wirtualizacji życia odbijają się w modelu zachowań użytkowników sieci, jak w zwierciadle. Stąd pomysł zwrócenia większej uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i kultury szacunku każdemu internaucie, zwłaszcza dziecku, które w dzisiejszych czasach już od najmłodszych lat spotyka się z nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. Czy „pokolenie cyfrowe” stanie na wysokości zadań pochodzących z ery „analogowej”?

Żeby dobrze uzmysłowić sobie skalę wystarczy spojrzeć na dane z dostępnych badań: ponad 40% rocznych i dwuletnich dzieci w Polsce korzysta z tabletów lub smartfonów (!) Niemal co trzecie z nich korzysta z urządzeń mobilnych codziennie lub prawie codziennie, zaś 60% rodziców udostępnia dzieciom tablet lub smartfon „dla świętego spokoju”, aby zająć się swoimi sprawami (za: „Korzystanie z urządzeń mobilnych przez małe dzieci w Polsce”, Millward Brown Poland, 2015). Najmłodsi całkiem niezauważalnie transferują się ze świata realnego do świata cyfrowego, a za tym idzie często deprywacja zachowań społecznych oraz nabywania specyficznych wzorców postępowania oraz traktowania innych użytkowników zasobów internetowych.

Dzień Bezpiecznego Internetu (DBI) obchodzony jest z inicjatywy Komisji Europejskiej już od 2004 roku. Początkowo wydarzenie to świętowały jedynie państwa europejskie, ale już od wielu lat DBI przekracza granice Europy włączając do swoich działań państwa z całego świata. Inicjatywa ma na celu przede wszystkim inicjowanie i propagowanie działań na rzecz bezpiecznego dostępu dzieci i młodzieży do zasobów internetowych, zaznajomienie rodziców, nauczycieli i wychowawców z problematyką bezpieczeństwa on-line oraz promocję pozytywnego wykorzystywania internetu. Ideą DBI jest podkreślanie siły współdziałania w dbaniu o cyfrowe bezpieczeństwo zarówno na poziomie międzynarodowym, jak również lokalnym łącząc zaangażowanie wielu instytucji, ale także rodziny (czyli najbliższego otoczenia dziecka).

Tegoroczna uroczystość obchodzona jest pod hasłem „Dzień Bezpiecznego Internetu: tworzymy kulturę szacunku w sieci”. Dlaczego właśnie szacunku? Jest to bowiem pojęcie o wielowymiarowym znaczeniu oraz głębokiej treści. Szacunek to istotna wartość, bez której nie sposób zbudować kultury zrozumienia, zaufania i tolerancji. Brak poszanowania innych osób, ich prywatności czy odmiennych poglądów, skutkuje niepokojącymi i na dłuższą metę wyniszczającymi zjawiskami mającymi miejsce w internecie, m.in. cyberprzemocą, hejtem, sekstingiem czy ksenofobią.

Z okazji tegorocznego Dnia Bezpiecznego Internetu podjęliśmy w naszej Szkole szereg inicjatyw umożliwiających lepsze poznanie znaczenia tegorocznego hasła oraz jego aktualnych uwarunkowań na poziomie użytkowników sieci. Zgłosiliśmy lokalną inicjatywę na stronie http://www.saferinternet.pl/dbi/zglos-inicjatywe-dbi.html, dzięki czemu otrzymaliśmy materiały informacyjne w formie plakatów, ulotek, plakietek, naklejek, płyt, które zostały wykorzystane m.in. do wykonania dwóch tematycznych gazetek ściennych. W stałej rubryce „My i komputer” gazetki szkolnej „Echo Szkoły” umieściliśmy informacje promujące bezpieczeństwo w internecie. Autorka niniejszego artykułu pełniąca od wielu lat funkcję lokalnego organizatora inicjatywy DBI wzięła udział w konferencji poświęconej tematyce cyberbezpieczeństwa oraz zachowań użytkowników w sieci, na której prelegentami byli m.in. Szymon Wójcik z Fundacji „Dajmy Dzieciom Siłę”, Minister Krzysztof Silicki z Ministerstwa Cyfryzacji, Minister Maciej Kopeć z Ministerstwo Edukacji Narodowej, dr Monika Sajkowska, prezes Fundacji „Dajemy Dzieciom Siłę”, dr inż. Wojciech Kamieniecki, dyrektor NASK, Ewa Krupa, prezes Fundacji Orange oraz Jakub Turowski, Head of Public Policy for Poland &Baltics, Facebook.

Dzięki zajęciom edukacyjnym z wykorzystaniem filmu fabularnego pt. „Plik i Folder – Odkrywcy Internetu”  (kl. IV-VII), zabawom z naklejkami promującymi DBI (kl. IV-V) oraz grze edukacyjnej pt. „Bezpiecznie Tu i Tam” (kl. VI-VII) uczniowie mieli okazję poznać wiele praktycznych zasad korzystania z dobrodziejstw zasobów internetowych dotyczących m.in. bezpieczeństwa na portalach społecznościowych (kl. VII). Przeprowadzono z dziećmi w szkole ukierunkowaną rozmowę na temat znaczenia i konsekwencji przekazywanych słów w Internecie („Słowa leczą. Porozmawiajmy”, kl. IV-VII) oraz konkurs wiedzy na temat bezpieczeństwa w Internecie (kl. IV – VII). Ponadto każdy uczeń został wyposażony w plakietki informacyjne „116-111, telefon zaufania dla młodzieży”.

Na marzec zaplanowana została również pedagogizacja rodziców pod hasłem „Zostań znajomym swojego dziecka”, w ramach której zostaną zaprezentowane: „Zapobieganie – reagowanie, gry komputerowe” – prelekcja w formie porad dla rodziców, zawarcie „Umowy o korzystaniu z internetu” pomiędzy rodzicami a ich dzieckiem. Na stronie internetowej szkoły umieszczone zostały linki do stron instytucji i organizacji zajmujących się problematyką bezpiecznego korzystania z Internetu.

Do realizacji pozostają jeszcze zajęcia edukacyjne z wykorzystaniem audiobooka „Plik i folder” – (kl. 0-III), które nie odbyły się z powodu licznych zachorowań dzieci w szkole, promocja medialna wydarzenia (m.in. Gazetka szkolna „Echo Szkoły”,  www.spgizyce.plocman.p, promocja szkolnej inicjatywy na stronie www.saferinternet.pl oraz www.e-sochaczew.pl) oraz wspomniana powyżej pedagogizacja rodziców.

Co istotne, czas realizacji wydarzenia nie jest dokładnie określony. Nasza szkoła postawiła zatem na realizację działań długofalowych, które obejmą wszystkich uczniów, ich Rodziców i Nauczycieli.

Organizatorami DBI są NASK, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, saferinternet.pl.

Partnerami: Fundacja Orange, Facebook, www.multimediawszkole.pl.

Honorowy patronat pełni Ministerstwo Cyfryzacji, Minister Edukacji Narodowej, Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak oraz Policja.

Autor: Beata Drozdowska

Lokalny organizator inicjatywy na rzecz bezpieczeństwa młodych internautów